اطلاع‌ رسانی

بادهای جنجالی؛ واقعاً بادبرده‌ ها به چه معناست؟

7064951511 f17f31ce21 o 810x419 - بادهای جنجالی؛ واقعاً بادبرده‌ ها به چه معناست؟
دلایل استفاده از کلمه بادبرده در ترجمه فصل ۲۵ از کتاب پنجم
نویسنده م.م.استارک

از دیروز که ترجمه فصل ۲۵ از کتاب پنجم منتشر شد، تا همین حالا سر و صدای زیادی در جاهای مختلف در خصوص معادلی که برای نام ارتش مزدور «Windblown» انتخاب کردیم به راه افتاده و من و سایر همکارانم در تیم ترجمه آماج حملات، انتقادات و سوالات خوانندگان عزیز قرار گرفتیم. تا جایی که من از دیروز تا به حال بارها مجبور شدم توضیحاتی تکراری رو برای افراد مختلف ارائه بدم. برای همین تصمیم گرفتم که با انتشار یک کطلب همه این توضیحات رو در اختیار عموم خوانندگان عزیز قرار بدم.

در قدم اول بیاید نگاهی به خود کلمه «Windblown» بیاندازیم. این کلمه ترکیبی از دو کلمه «Wind» و «Blown» است. شکی وجود نداره که کلمه اول به معنی «باد» است و نیازی هم به توضیح اضافه نداره. اما کلمه دوم که بحث و جدل اصلی رو ایجاد می‌کنه درواقع اسم مفعول فعل «Blow» به حساب میاد. در دیکشنری این کلمه این‌طور معنا شده.

وزش، فوت، دمش، فین، وزیدن، دمیدن، فوت کردن، پف کردن، با فشار بیرون دادن، نفس نفس زدن، (شیپور و غیره) زدن، برده شدن (توسط باد یا فوت و غیره)، (با فشار هوا و غیره) راندن، (در مورد تایر و بادکنک و غیره) ترکیدن، (معمولا با out) ترکاندن، پکیدن، پوکیدن، پکاندن، پنچرشدن یا کردن، (فیوز و غیره) پریدن، پراندن، سوختن، منفجر شدن، رفتن، ترک کردن، خراب شدن یا کردن (معمولا در اثر فرسودگی)، (بینی را) گرفتن، فین کردن، (عامیانه) ولخرجی کردن، (خودمانی) فرصت را از دست دادن، خیطی بالا آوردن، لو دادن، فاش کردن، توفانی شدن، (مگس و ماهی و غیره) تخم گذاشتن، (خودمانی) پز دادن، بالیدن، لاف زدن، (موسیقی جاز ـ خودمانی) بدون نت و فی البداهه نواختن، (شیشه گری یا حباب صابون و غیره) بادمیدن شکل دادن، در قالب دمیدن، حباب صابون بیرون دادن، (اسب را) به نفس نفس انداختن، ضربه، تکانه، کوس، مشت، (خودمانی ـ کوکائین و غیره) با بینی بالا کشیدن، دردمیدن، (فلز کاری) لابلای فلز مذاب هوا دمیدن (برای جدا کردن ناخالصی ها)، باد شدید، تند باد، زدن، زدش، کوفتن، ضربت، کوشش شدید، حمله ی ناگهانی، رویداد غم انگیز، ضربه ی روحی، (قدیمی)، شکوفه، غنچه، شکوفه ی خوشه ای، شکوفایی، در اثر دمیدن ایجاد صدا کردن،

پس می‌توان گفت که معنای تحت الفظی کلمه «Blown» می‌شود: برده شده / حمل شده / رانده شده توسط باد یا فشار هوا. این دست کم استنباطی است که من به عنوان مترجم و با توجه به توضیحات بالا به اون دست پیدا کردم. اما خود کلمه «Windblown» هم معنایی در دیکشنری‌ها داره؟ در دیکشنری‌های انگلیسی به فارسی این کلمه این‌طور معنا شده است:

بادآورده، دستخوش باد، در حرکت بوسیله باد، بادزده

و در دیکشنری‌های انگلیسی به انگلیسی:

windblown - بادهای جنجالی؛ واقعاً بادبرده‌ ها به چه معناست؟

با مقایسه دو مرجع بالا می‌تونیم این طور نتیجه بگیریم که بهترین ترجمه برای این کلمه در فارسی، دستخوش باد، در حرکت به وسیله باد یا بادبرده است. البته در این بین یک سوال اساسی دیگه هم وجود داره، اصولاً منظور مارتین از این نامگذاری روی یک مشت شمشیرزن مزدور چی بوده؟ پاسخ رو باید از مجموعه «history lore game of thrones» پیدا کنیم. جایی که در یکی از قسمت ها که به صورت اختصاصی به ارتش‌های آزاد می‌پردازه، به دلیل این نامگذاری اشاره می‌کنه:

Their name is “the Windblown” because they say the wind blows them around from one city to the next in Essos, looking for employers who will contract them to fight
ترجمه جملات بالا میشه: «نام آنها Windblown است، به این دلیل که آنها می‌گویند باد آنها را از یک شهر به شهر دیگری در اسوس می‌برد تا بتوانند کارفرمایی پیدا کرده تا با آنها برای جنگیدن قراردادی امضا کند.» به عبارت دیگر. آنها خود را به دست باد سپرده‌اند تا به هرجا که شد ببرد، به این امید که بتوانند نبری برای جنگیدن پیدا کنند. یه جورایی همون حزب باد خودمون که اتفاقاً با روحیه متلون مزدورها نیز مطابقت داره!!
حال ممکنه بعضی از دوستان بپرسند که چرا از میان معادل هایی که دیکشنری فارسی پیشنهاد کرده (بادآورده، دستخوش باد، در حرکت بوسیله باد، بادزده) یکی رو و به خصوص بادزده رو انتخاب نکردم.
در پاسخ باید بگم که بین این کلمات:
  • «در حرکت به وسیله باد» قابلیت اسم بودن نداره
  • دستخوش باد یا بهتر از اون «دستخوشان باد» بهترین قرابت معنایی رو داره، اما به نظرم برای یک گروه مزدور نامی بیش از حد شاعرانه و ادبیه (از سرشون زیاده!)
  • بادآورده علاوه بر این که با «برده شدن توسط باد» معنای متفاوتی داره، در فارسی حاوی یک معنای کنایی هم هست: چیزی که مفت به دست اومده. پس نمی‌تونه گزینه خوبی باشه
  • کلمه بادزده اشتباه ترین معادلیه که میشه برای این کلمه آورد، چرا؟ عرض می‌کنم.

از دیروز بارها و بارها در جاهای مختلف خوندم و شنیدم که دوستان پرسیدن، چرا باید به جای بادزده (که ویکی وستروس هم ازش استفاده کرده) از بادبرده استفاده شده؟ باید بگم که مشکل کلمه بادزده از نوع مشکل بادآورده است و حتی از اون هم بدتره. این کلمه تو فارسی معنای خاصی داره. لغتنامه دهخدا این کلمه رو این‌طور معنی می‌کنه:

بادزده . [ زَ دَ / دِ ] (ن مف مرکب ) آفت زده . آسیب رسیده . تباه شده در اثر وزیدن باد گرم در تنه و بته ٔ خود چون خیار و کدو: خیار و بادنجان بادزده و امثال آن . رجوع به بادزدگی و باد زدن شود.

پس بادزده معمولاً به محصول یا چیزی می‌گن که در اثر وزش باد خراب/تباه/فاسد شده و معمولاً هم در مورد گیاهان و محصولات کشاورزی به کار میره. به طور قطع تایید می‌کنید که این کلمه به عنوان یک صفت منفی و بی‌ربط نمی‌تونه معادل درستی برای نام انتخابی یک ارتش آزاد باشه.

با جمع‌بندی تمام موارد بالا، من به عنوان مترجم به این نتیجه رسیدم که کلمه «بادبرده» (یعنی آن چیزی که باد آن را برده است) بهترین معادل برای کلمه Windblown است. قبول دارم که بادبرده چندان زیبا نیست، اما از سایر گزینه‌هایی که در بالا گفتم درست‌تره. البته این بهترین بودن به هیچ وجه مطلق نیست و هر آن ممکنه معادل بهتر و زیباتری به ذهن من یا هر کس دیگه برسه. از زمان انتشار فصل‌ هم گزینه‌های متعددی به من پیشنهاد شده که بعضی از اون‌ها قابلیت بررسی بیشتر رو دارن، پس هیچ بعید نیست که در نسخه نهایی کتاب پنجم شاهد تغییر این معادل باشیم. با کمال میل پذیرای نظرات شما دوستان و خوانندگان عزیز هستم.

لینک کوتاه مطلب : https://winterfell.ir/?p=11811

درباره نویسنده

م.م.استارک

مدیر و مؤسس سایت و سرپرست گروه ترجمه

۸ دیدگاه

  • دستخوشان باد قشنگ تره به چه دلیل؟
    اینکه من فکر میکنم شاعرانه باشه برای شمشیرزنان مزدور یجورایی مثل یه پارادوکس میمونه و به نظرم جالبش میکنه این نظر منه البته و این هم بگم در ترجمه های قبلی این واژه رو دستخوشان باد گفته بودید
    بعد این پارادوکس قشنگ میشه مثل کتاب قبل که گروه وارگو رو هنرپیشگان خونریز گفته بودیم هنرپیشه یجورایی برای شمشیرزن مزدور؟ جالب بود یا به شمشیرزنی رقص میگن تو کتاب مثل یک پارادوک پس اسم شاعرانه برای شمشیرزنان مزدور یک پارادوکس جالبه به نظرم

      نقل قول

  • لازم نبود شما به زحمت بیفتید و این مطلبو بنویسید من شما رو کاملا قبول دارم … بهرحال هنوز هم سر حرفم هستم که دستخوش باد یا باد زده ما رو در حین خوندن متن یکمی اذیت میکنه چون همه ی کتاب خون های حرفه ی نغمه که ترجمه های قبلی رو خوندن با واژه باد زده مانوس تر شدن و حتی اونو بهتر میدونن نسبت به باد برده، لذا ویکی وستروس هم اونو باد زده ترجمه کرده. این حرکت مثل اینه که در ترجمه هری پاتر، مدرسه جادوگری هاگوارتز رو مدرسه افسونگری هاگوارتز یا جادو رو افسون ترجمه کنی… معانیشون نزدیکه اما یکم اذیت میکنه چون ما از ابتدا به جادو و جادوگری عا ت کردیم. برای همینه میگن از کتاب های اولیه یک سری باید ترجمه رو خوب انجام بدی که در کتاب های بعدی سر هر کلمه بین مخاطبین و مترجم ها دعوا نشه. یه بحثی بود در سایت دریم رایز که میگفتن آقا ترجمه نکنید آثار جدید و مگر اینکه از خودت مطمعن باشی تا چند جلد میری و البته کارتم درست باشه. بدبختانه آثار دیگه کسی مثل سحر مشیری رو نداشتن که سه کتاب پایه اول رو کامل و تخصصی ترجمه کنه که هزار مشکل ترجمه ی پیش نیاد که الان هر کتاب رو از هرسایتی دانلود میکنی با اون یکی فرق داره و به دل نمیشینه. خوشبختانه ما برای سه کتاب اول سحر مشیری رو داشتیم که در دورانی که کسی گات رو نمیشناخت با حوصله و بی منت دقیق و با عشق ترجمه اش کرد… حیف که رفت اما شانس آوردیم که فردی مثل محمد مافی ها پیداش شد که سری میانی رو یکدست ترجمه کنه که سری آخر به مشکل نخورده و ما از داشتن چنین نعمتی بسیار شاکریم و خوشحالیم. ام ام استارک عزیز انتقاد ما فقط در جهت کمک به سرکاره و ما کوچیکتم هستیم.

      نقل قول

  • علی:
    لازم نبود شما به زحمت بیفتید و این مطلبو بنویسید من شما رو کاملا قبول دارم … بهرحال هنوز هم سر حرفم هستم…

    شما خیلی به بنده لطف داری. غرض بیشتر ارائه یه بحث فنی بود، وگرنه خیلی وقت‌ها معادل‌سازی‌ها تو ترجمه کاملاً سلیقه‌ایه و همیشه هم به معنی غلط بودن نیست. منم موافقم که دستخوشان باد معادل خوبیه. شاید در نهایت به اون تغییر دادیم

      نقل قول

  • ببخشید ولی ای کاش یک بررسی فصل ها برید برای کتاب رقصی با اژدهایان همونطور که برای کتاب ضیافتی برای کلاغ ها رفتید البته این چیزی از بزرگیتون کم نمیکنه ممنون واسه زحمت ترجمه ایشالا همیشه فعال باشید.

      نقل قول

  • Sam_Stark:
    ببخشید ولی ای کاش یک بررسی فصل ها برید برای کتاب رقصی با اژدهایان همونطور که برای کتاب ضیافتی برای کلاغ ها رفتید البته این چیزی از بزرگیتون کم نمیکنه ممنون واسه زحمت ترجمه ایشالا همیشه فعال باشید.

    دوست عزیز من هم واقعاً دلم میخواد این بررسی ها نوشته بشه، اما من به شخصه واقعاً فرصت این کار رو ندارم و فعلاً هم کسی رو نداریم که تو این زمینه به ما کمک کنه. واقعاً از لحاظ نیروی تولید کننده محتوا در مضیغه هستیم

      نقل قول

  • جسارتا چند تا پیشنهاد دارم – تو این موارد بهتر از مشتقاتی استفاده بشه که معنی نزدیک تری دارن
    کلمه باد که ثابته ولی موارد زیادی میشه بهش چسبوند
    باد سواران -باد سوارها
    بادروها — باد + رو (از مصدر رفتن)
    باد بر ها
    بادسپاران – بادسپارها
    بادگردان -<<- نظر خودم
    البته به نظرم بهترین کار اینه که اسم ها اصلا ترجمه نشن — ویندبلاون – یا تلفظ درست ترش – ویندبلین
    مثل وینترفل که ترجمش ناجوره

      نقل قول

  • البته به جای تلفظ درست تر باید میگفتم نزدیک تر
    اونایی که با زبان آشنایی دارن منظورم رو بهتر متوجه میشن

      نقل قول

نظر شما چیست؟

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

:bye: 
:good: 
:negative: 
:scratch: 
:wacko: 
:yahoo: 
B-) 
:heart: 
:rose: 
:-) 
:whistle: 
:yes: 
:cry: 
:mail: 
:-( 
:unsure: 
;-) 
:head: 
:lol: 
:ostad: 
:faight: 
:ssad: 
:shame: 
:og: 
:shook: 
:sleep: 
:cheer: 
:tanbih: 
:mass: 
:snaped: 
:donot: 
:cun: 
:gslol: 
:winksmile: 
:secret: 
:stop: 
:bl: 
:respect: 
:sh: 
:shok: 
:angry: 
:noo: 
:han: 
:sf: 
:aa: 
:notme: 
:D: 
:fight: 
:gol: